Συνέντευξη Δημάρχου Καντάνου-Σελίνου σε μαθητές του ΕΠΑΛ Καντάνου στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράµµατος «EPAS – Σχολεία Πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου»

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράµµατος «EPAS – Σχολεία Πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», µαθητές της Γ΄ τάξης του ΕΠΑ.Λ. Καντάνου πραγµατοποίησαν, στις 21 Απριλίου 2026, συνέντευξη µε τον ∆ήµαρχο Καντάνου – Σελίνου, Αντώνιο Κων. Περράκη και τον Επιστημονικό Συνεργάτη του ∆ήµου Εμμανουήλ Κοτρωνάκη, µε αντικείµενο το σηµαντικό έργο του Βιολογικού Καθαρισµού της Παλαιόχωρας.

Στη συνέντευξη συµµετείχαν οι µαθητές Παύλος Βαρδουλάκης, Ελευθερία Κανδαράκη και Ανδρέας Σφηναρολάκης, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να ενηµερωθούν αναλυτικά για την υλοποίηση του έργου, την τεράστια σηµασία του για την περιοχή, καθώς και για τις προοπτικές ανάπτυξης που δηµιουργεί για την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον.

Το έργο, μετά από πολυετή προσπάθεια, βρίσκεται πλέον σε λειτουργία και εξυπηρετεί την Παλαιόχωρα και τις γύρω περιοχές.

Μέσα από την προετοιμασία και τη διεξαγωγή της συνέντευξης, οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ζητήματα Tοπικής Aυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικής πολιτικής και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, αναπτύσσοντας παράλληλα δεξιότητες έρευνας, επικοινωνίας και ενεργού πολιτειότητας.

Η εργασία των μαθητών δημοσιεύτηκε στα Χανιώτικα Νέα, αναδεικνύοντας τη συμμετοχή των νέων στον δημόσιο διάλογο για θέματα που αφορούν το μέλλον του τόπου τους.

Αποσπάσµατα από την συνέντευξη:

• Μπορείτε να µας πείτε πώς λειτουργεί ο βιολογικός έτσι µε απλά λόγια;

Με απλά λόγια, ο βιολογικός είναι βακτήρια, αυτό σηµαίνει βιολογικός. Βακτήρια, µικροοργανισµοί που τρώνε το οργανικό φορτίο του λύµατος και µετατρέπουν το λύµα σε νερό, διοξείδιο του άνθρακα και άζωτο. Όταν λέµε λύµατα, δεν λέµε µόνο της τουαλέτας, οτιδήποτε υγρό φεύγει από το σπίτι µας και πάει στην αποχέτευση.

• Με ποιον τρόπο συµβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος ο βιολογικός και πώς επηρεάζει τη ζωή του τόπου;

Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος για την Παλαιόχωρα είναι ότι προστατεύτηκε το θαλάσσιο περιβάλλον κυρίως. (…) Ο κόσµος, οι επισκέπτες, έρχονται στη Νότια Κρήτη κυρίως για το φυσικό περιβάλλον. Οπότε, αντιµετωπίζοντας τη ρύπανση στο θαλάσσιο περιβάλλον από τα λύµατα των οικισµών (…) αυτό έχει ως αποτέλεσµα ο κόσµος να µπορεί να έρχεται µε µεγαλύτερη διάθεση… να απολαµβάνει τις θάλασσες. Επίσης, η Παλαιόχωρα ήταν ένας οικισµός που λέµε, σύµφωνα µε την ευρωπαϊκή νοµοθεσία, Γ’ προτεραιότητας. Έπρεπε να είχε φτιαχτεί ένα ολοκληρωµένο σύστηµα αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισµού από το 2005. Και η Ελλάδα θα πλήρωνε πρόστιµο µε αναδροµική ισχύ από το 2005 επειδή δεν είχε κατασκευαστεί ο βιολογικός αυτός. Ήταν ο µοναδικός Γ’ προτεραιότητας που δεν είχε λάβει χρηµατοδότηση σε όλη την Κρήτη, είχε κολλήσει από την προηγούµενη χωροθέτηση και είχε απορριφθεί από το ΕΣΠΑ. Γι’ αυτό και µε την υπουργική απόφαση, την πράξη υπουργικού συµβουλίου το 2018, χαρακτηρίστηκε ως έργο γενικότερης σηµασίας για την οικονοµία της Ελλάδας.

• Ποια προβλήµατα υπήρχαν στην Παλαιόχωρα πριν κατασκευαστεί ο βιολογικός;

Τα λύµατα πήγαιναν κατευθείαν (…) και πέφταν χύµα στη θάλασσα. ∆εν υπήρχε θαλάσσια ζωή. Με την κατασκευή του βιολογικού αυτό το φαινόµενο σταµάτησε. Έχουν πέσει δύτες µετά την κατασκευή του βιολογικού (…) και βλέπουµε στο βυθό πλέον να έχει αρχίσει να αναπτύσσεται και φυτοπλαγκτόν και ζωή, ψάρια… ∆ηλαδή φαίνεται πλέον ότι έχει καθαρίσει και ότι επανήλθε το οικοσύστηµα.

•Η επιρροή στον τουρισµό και στη γεωργία είναι πολύ µεγάλη;

Υπήρχαν καταγγελίες σε όλη τη Νότια Κρήτη, µέχρι και στα Σφακιά, και κατηγορούσαν την Παλαιόχωρα ότι ρύπαιναν και µόλυναν όλη τη θάλασσα της Νότιας Κρήτης. Και στη γεωργία (…) θα βοηθήσει η επαναχρησιµοποίηση του νερού γιατί θα είναι και πλούσιο σε άζωτο το ανακτηµένο νερό. Οπότε όταν προχωρήσει η αναβάθµιση και η χρηµατοδότηση, κατασκευή και λειτουργία, το νερό θα πηγαίνει στα θερµοκήπια και θα βοηθήσει όντως τη γεωργία (…) και σε δενδρώδεις καλλιέργειες.

•Η καθηµερινότητα των πολιτών επηρεάζεται από αυτό το έργο;

Επί δύο δεκαετίες όλοι οι Παλαιοχωρίτες (…) έλεγαν πότε θα φτιαχτεί αυτός ο βιολογικός. Και µόνο που φτιάχτηκε, πιστεύω ότι υπάρχει µια συλλογική ανακούφιση… ∆ηλαδή αυτό το όραµα έγινε πραγµατικότητα. Ένα ξενοδοχείο για να πάρει άδεια, να φτιαχτεί ένα µεγάλο συγκρότηµα αν δεν υπάρχει βιολογικός να συνδεθεί, πρέπει να κατασκευάσει το ίδιο ένα βιολογικό για να επεξεργάζεται τα λύµατα. Άρα η λειτουργία του βιολογικού λύνει ένα µεγάλο µέρος από αυτά τα προβλήµατα.

• Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα του συγκεκριµένου βιολογικού που έχουν οδηγήσει µάλιστα και σε βράβευση του έργου;

Ένα ατού που έχει ο συγκεκριµένος βιολογικός είναι µια τεχνολογία που είναι compact, δηλαδή προκατασκευασµένες µονάδες, όχι ανοιχτές δεξαµενές. ∆εν υπάρχουν οσµές. Υπάρχουν βιολογικά φίλτρα και όχι ενεργού άνθρακα, που έχουν µεγαλύτερη διάρκεια ζωής και καλύτερη απόδοση. Επίσης, δεν παράγεται λάσπη, γιατί η τεχνολογία είναι προσκολληµένης βιοµάζας σε φίλτρα πολυπροπυλενίου. Έχει χαµηλό λειτουργικό κόστος (…) χωρίς οσµές, χωρίς παραγωγή λάσπης. Ήταν µια “value for money” επιλογή.

Κάποιοι που κάναν προσφυγές είδαν την αποτελεσµατικότητα της εγκατάστασης, είδαν ότι δεν προκαλεί οχλήσεις και πλέον έχουν σταµατήσει να κυνηγάνε το δήµο για το βιολογικό.»

Παράγει καλής ποιότητας εκροή και τώρα µε την αναβάθµιση θα µπορούµε να το επαναχρησιµοποιήσουµε, να το στείλουµε για άρδευση στα θερµοκήπια.

• Μπορεί το έργο αυτό να γίνει πρότυπο για άλλες πόλεις στην Ελλάδα;

Έχει πάρα πολλά θετικά και γι’ αυτό και βραβεύτηκε στα βραβεία Greek Green Awards. Προσθέσαµε και φωτοβολταϊκά, ώστε να είναι αυτόνοµο σύστηµα. ∆ηλαδή να µη χρειάζεται και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

• Πόσο σηµαντική είναι η σωστή χρήση του αποχετευτικού δικτύου από τους πολίτες και τι θα τους συµβουλεύατε;

∆εν πρέπει να υπάρχουν λίπη επειδή πάει το λύµα και το ψεκάζει σε επιφάνειες, αυτές αν έχουν λίπος, µετά δεν µπορεί να αναπτυχθεί αυτή η βιοµάζα. ∆εν µπορούν να αναπτυχθούν τα βακτήρια γιατί έχουν καλυφθεί από λίπη οι επιφάνειες. Και έτσι δεν γίνεται η αποδόµηση του οργανικού φορτίου. Άρα θα πρέπει να εισέρχονται όσο γίνεται λιγότερα λίπη στο δίκτυο. Τα εστιατόρια, τα µαγαζιά που σερβίρουν, είναι υποχρεωτικό να έχουν λιποσυλλέκτες… και να κρατάνε αυτά τα λίπη να µην περνάνε στο αποχετευτικό. Το 90% περίπου των φραξιµάτων είναι από σαπωνοποίηση των λιπών.

• Εργασίες καθαρισµού στον βιολογικό γίνονται και κάθε πότε;

Τα µωροµάντηλα ή τα µαντηλάκια τα αρωµατικά, αυτά δεν διαλύονται πουθενά. Και έχουµε βάλει σχάρες στο βιολογικό και τα κρατάµε, γιατί έτσι και µπούνε στα µηχανήµατα θα τα φράξουν. (…) Καθαρίζονται τα φίλτρα επειδή είχαµε προβλήµατα µε λίπη, δηλαδή πήγαιναν και συσσωρευόντουσαν λίπη στα φίλτρα και έπρεπε πιο συχνά να καθαρίζονται (…) ώστε να λειτουργεί σωστά η βιολογική επεξεργασία.

• Τι προβλήµατα αντιµετωπίσατε για την κατασκευή του βιολογικού;

Γίνονταν συνέχεια προσφυγές από πολίτες (…) και το ’17 και το ’18 και το ’19 και το ’20 και το ’21. Γίνονταν συνεδριάσεις στο Συµβούλιο της Επικρατείας και έπρεπε, εκτός από τις υποχρεώσεις για να τρέξουµε τους διαγωνισµούς, την κατασκευή και τη χρηµατοδότηση του έργου, να αντιµετωπίσουµε όλες τις προσφυγές. ∆εν ήταν ο δρόµος στρωµένος µε ροδοπέταλα, είχαµε πάρα πολλές δυσκολίες για να το προχωρήσουµε.

• Οι µεγαλύτερες τεχνικές προκλήσεις ποιες ήταν;

Όταν σκάψανε στα αντλιοστάσια, συναντήσανε νερό, τη θάλασσα. Και έπρεπε να κάνουν ειδικές κατασκευές (…) ώστε να µπορέσουν να κατασκευαστούν υπόγεια, στο επίπεδο της θάλασσας τα αντλιοστάσια. Οι αρχαιολογικές εργασίες καθυστέρησαν το έργο, βρήκαν αρχαία, ∆εν είναι εύκολο έργο. Ένας υποθαλάσσιος αγωγός για να µπει κάτω από τη θάλασσα, στο πυθµένα, έχει δυσκολία.»

•Και η διάρκεια ζωής του βιολογικού ποια είναι;

«Τα φίλτρα αυτά, ήρθαν από την Αµερική. Ήταν δηλαδή καλύτερης ποιότητας και έχουν διάρκεια ζωής 30 χρόνια.

• Ο βιολογικός θα µπορούσε να έχει γίνει χωρίς τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Τα έργα που απαιτούν µεγάλη χρηµατοδότηση τα χρηµατοδοτεί το ΕΣΠΑ.

• Ποια είναι τα επόµενα σχέδια που υπάρχουν;

Θα ζητήσουµε χρηµατοδότηση ώστε να κατασκευαστεί η αναβάθµιση του βιολογικού και το νερό να µπορεί να χρησιµοποιηθεί για άρδευση. Γιατί είναι 800 κυβικά κάθε µέρα το καλοκαίρι που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για άρδευση. «Επίσης υπάρχει η σκέψη για βιολογικό εδώ στην Κάντανο. Στην Κάντανο και στα ορεινά χωριά, λύνεις το πρόβληµα της ρύπανσης του υπόγειου υδροφόρου (…) Γενικά περιβαλλοντικά σχέδια είναι να φτιάξουµε µια µονάδα κοµποστοποίησης στην Κουντούρα. ∆ηλαδή τα υπολείµµατα των θερµοκηπίων να γίνονται λίπασµα, κοµπόστ, και να χρησιµοποιηθεί στα χωράφια (…)

(Πηγή: Χανιώτικα Νέα)