Μαθητική έρευνα για τις μεταβολές της θερμοκρασίας και της βροχόπτωσης στην Κάντανο (1994–2024)

Το ΕΠΑΛ Καντάνου συμμετείχε με επιτυχία στο ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό πρόγραμμα Climate Detectives, μια δράση της European Space Agency σε συνεργασία με τα ESERO και εθνικούς φορείς, με στόχο οι μαθητές να ερευνήσουν πραγματικά περιβαλλοντικά δεδομένα, να κατανοήσουν την κλιματική αλλαγή και να προτείνουν λύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος μέσα από επιστημονική εργασία. 

Η ερευνητική ομάδα του σχολείου μελέτησε τις μεταβολές της θερμοκρασίας και της βροχόπτωσης στην περιοχή της Καντάνου στη νοτιοδυτική Κρήτη για την περίοδο 1994–2024, καθώς και το πώς αυτές οι αλλαγές γίνονται αντιληπτές από τους κατοίκους της περιοχής. Οι μαθητές εργάστηκαν ομαδικά υπό την καθοδήγηση της εκπαιδευτικού κ. Βορριά Αναστασίας και είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με πραγματικά επιστημονικά δεδομένα και μεθόδους ανάλυσης. Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από το Copernicus Climate Data Store (E-OBS και ERA5 reanalysis), τα οποία επεξεργάστηκαν οι μαθητές σε υπολογιστικά φύλλα Excel, δημιουργώντας γραφήματα και μελετώντας μακροχρόνιες τάσεις. Παράλληλα, εξετάστηκαν βασικοί κλιματικοί δείκτες όπως οι Summer Days (SU), Tropical Nights (TR) και Consecutive Dry Days (CDD). Σε καθημερινή βάση πραγματοποιούνταν επίσης καταγραφή μετεωρολογικών δεδομένων από τον αυτόματο σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών που είναι εγκατεστημένος στην Κάντανο, ενώ τα στοιχεία αυτά συγκρίθηκαν με τα ιστορικά κλιματικά δεδομένα.

 Η ανάλυση έδειξε ότι στην περιοχή παρατηρείται σταδιακή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά περίπου 0,3°C ανά δεκαετία, με πιο έντονη άνοδο τους θερινούς μήνες. Παράλληλα καταγράφηκε μείωση των ετήσιων βροχοπτώσεων κατά περίπου 11 mm, καθώς και αύξηση των θερμών ημερών, των τροπικών νυχτών και των συνεχόμενων ξηρών ημερών. Τα αποτελέσματα των ημερήσιων μετρήσεων από τον τοπικό μετεωρολογικό σταθμό έδειξαν επίσης ότι πρόσφατες θερμοκρασίες είναι συχνά υψηλότερες από τον ιστορικό μέσο όρο.

Επιπλέον, οι μαθητές πραγματοποίησαν συζητήσεις και ερωτηματολόγια με κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι ανέφεραν ότι παρατηρούν πιο ζεστά καλοκαίρια, μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας και αλλαγές στη συμπεριφορά των εποχών. Οι εμπειρικές αυτές παρατηρήσεις συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με τα επιστημονικά δεδομένα της έρευνας, ενισχύοντας τα συμπεράσματα για την κλιματική μεταβολή στην περιοχή.

Συνολικά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η Κάντανος και η ευρύτερη περιοχή της νοτιοδυτικής Κρήτης επηρεάζονται από τις γενικότερες κλιματικές αλλαγές της Μεσογείου, γεγονός που αυξάνει την ευαλωτότητά τους σε φαινόμενα όπως η άνοδος της θερμοκρασίας και η μείωση των βροχοπτώσεων.

Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, οι μαθητές συζήτησαν και σχεδίασαν δράσεις ενημέρωσης της σχολικής και τοπικής κοινότητας, με στόχο τη διάχυση των αποτελεσμάτων και την ευαισθητοποίηση γύρω από την κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, προτείνεται η συνέχιση της συλλογής και ανάλυσης δεδομένων από τον μετεωρολογικό σταθμό της Καντάνου, ώστε να δημιουργηθεί μια μακροχρόνια βάση παρακολούθησης του τοπικού κλίματος.

 

Στην ομάδα συμμετείχαν μαθητές της Α’ και Γ’ τάξης. Από την Α’ Τάξη: Κλεινάκης Γεώργιος, Σαρτζετάκης Γεώργιος, Στεφανογιαννής Παναγιώτης, Σφηναρολάκη Αρετή, Φιωτάκη Μαρία, Χύσα Λεονάρντο. Από τη Γ’ Τάξη: Βαρδουλάκης Παύλος, Βότσης Νικόλαος-Ραφαήλ, Καμπούλα Κλαϊντι, Κανδαράκη Ελευθερία, Κασσελάκης Γεράσιμος, Κοντεκάκης Γεώργιος, Κότα Σιμονέλα, Κουκουλιτάκης Ματθαίος, Κουμαδωράκη Αριάδνη Ζωή, Κουφάκης Κωνσταντίνος, Λιονάκης Νεκτάριος, Μούτσα Αντουέλ, Νέντζα Ρισελντα, Ντούλε Γιονιλντ, Παγιά Ισέλα, Πατά Στεφανία, Ρουσιάκης Φώτιος, Σαρικάκη Αφροδίτη, Σαχίνι Κλάρα, Σαχίνι Σαμιγκέλ, Σφηναρολάκης Ανδρέας, Φιωτοδημητράκης Ευάγγελος.

Για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα, το σχολείο έλαβε Certificate of Participation για το Climate Detectives 2025–2026, στο πλαίσιο των δράσεων της European Space Agency. Επιπλέον, όλοι οι μαθητές έλαβαν Certificate of Participation, ενώ η εκπαιδευτικός κ. Βορριά Αναστασία τιμήθηκε με Team Leader Certificate of Participation.