Κάντανος Χανίων

Η Κάντανος είναι η ιστορική έδρα του δήμου Καντάνου-Σελίνου, παλιά πρωτεύουσα της επαρχίας Σελίνου. Βρίσκεται στο κέντρο του Δήμου  χτισμένη μέσα σε ένα λεκανοπέδιο κατάφυτο από ελιές σε απόσταση 56 χιλιόμετρα από τα
Χανιά. Οι κάτοικοι της ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία και λιγότερο με το εμπόριο και τις υπηρεσίες.  Θα συναντήσετε τρία εστιατόρια, το Μεσόστρατο, την Πλατεία στην πλατεία του χωριού και τον Πλάτανο δίπλα στο μεγάλο πλάτανο στο κέντρο του χωριού. Επίσης παραδοσιακά καφενεία, ένα ζαχαροπλαστείο (διάσημο για το παραδοσιακό γαλακτομπούρεκο από φρέσκο γάλα) και λίγα εμπορικά καταστήματα. Επίσης διαθέτει δύο μικρά ξενοδοχεία.

Πήρε το όνομα της από το αρχαίο "Καντανία" που σημαίνει πόλη της Nίκης ή κατ' άλλους από το "Κάντορες" που σημαίνει οι κρατούντες. Γνώρισε μεγάλη άνθηση τα Ρωμαϊκά και Βυζαντινά χρόνια. Στα πρωτοχριστιανικά χρόνια ήταν έδρα επισκοπής. Κατά την Τουρκοκρατία ήταν έδρα Τούρκου Διοικητή. Από αυτήν ξεκίνησε η επανάσταση του 1866. Κάηκε από τους Τούρκους αρκετές  φορές αλλά και από τους Γερμανούς το 1940 γιατί αντιστάθηκε. Στις μάχες που έγιναν στα Φλώρια και στο Φαράγκι της Καντάνου σκοτώθηκαν κατά τα επίσημα στοιχεία 25 Γερμανοί και κατά την προφορική παράδοση 45.  Χαρακτηριστικά είναι τα κείμενα στις ३ πλάκες που άφησαν οι κατακτητές. Οι δύο εξ αυτών και αντίγραφο της τρίτης  φυλάσσονται στη μουσειακή αίθουσα του χωριού που στεγάζεται στο παλιό δημαρχείο. 

Η πρώτη, ξύλινη που γράφηκε σε μια πόρτα και δεν σώζεται έγραφε "Ως αντίποινα των απο οπλισμένωνπολιτώ αντρών και γυναικώνεκ των όπισθεν δολοφονηθέντων γερμανών κατεστράφη η Κάντανος". Η δεύτερη που γράφηκε και αυτή σε μια ξύλινη πόρτα αναφέρει "Δια την κτηνώδη δολοφονία Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών  και του μηχανικού από άνδρας γυναίκας παιδιά και παπάδες μαζύ και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του Μεγάλου Ράιχ κατεστράφη την 3-6-1941 εκ θεμελίων διά να μην επανοικοδομηθεί πλέον ποτέ". Η τελευταία είναι μαρμάρινη και γράφει "Εδώ υπήρχε η Κάντανος. Κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών στρατιωτικών". Αντίγραφα τους υπάρχουν στο μνημείο, στην πλατεία του χωριού που φαίνονται στην παρακάτω εικόνα.

Στην Κάντανο σώζονται πολλές Βυζαντινές εκκλησίες με τοιχογραφίες του 14ου και 15ου αιώνα όπως η Αγία Κυριακή και ο Άη Γιώργης στα Λαμπυριανιά, η Αγία Αικατερίνη, ο Άγιος Αντώνιος και ο Άγιος Νικόλαος  στο κέντρο της Καντάνου, η Αγία Άννα, η Παναγία και  ο Αη Γιώργης στο Ανυσαράκι, οι Άγιοι Απόστολοι στον ομώνυμο οικισμό, ο Άη Μάμας στο λόφο, η Αγία Παρασκευή στον τραχινιάκο κ.α. Σημαντικότερη βυζαντινή εκκλησία θεωρείται η Αγία Άννα  στο Ανισαράκι. Στην είσοδο της υπάρχει μια μοναδική αγιογραφία με την Αγία Άννα να θηλάζει την Παναγία.